Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) là bệnh lý về mắt thường gặp ở cả trẻ em và người lớn, có thể lây lan nhanh trong gia đình, trường học, nơi làm việc và khu vực đông người. Bệnh thường gây đỏ mắt, chảy nước mắt, cộm xốn, nhiều dử mắt; một số trường hợp có thể xuất hiện đau nhức, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc giả mạc và cần được bác sĩ chuyên khoa Mắt thăm khám.
Người dân không nên chủ quan và đặc biệt không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt, nhất là các thuốc có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Đau mắt đỏ là bệnh gì?
Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc, là tình trạng viêm lớp kết mạc – lớp màng trong suốt bao phủ bề mặt nhãn cầu và mặt trong mi mắt.
Bệnh có thể khởi phát đột ngột ở một mắt, sau đó xuất hiện ở mắt còn lại. Người bệnh thường cảm thấy cộm, khó chịu, chảy nước mắt, nhiều dử mắt và ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập, làm việc.
Đa số trường hợp viêm kết mạc có thể cải thiện khi được chăm sóc và điều trị phù hợp. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn biến kéo dài hoặc xuất hiện tổn thương giác mạc, giả mạc và các vấn đề khác tại mắt, đặc biệt khi người bệnh tự điều trị không đúng cách.
Nguyên nhân gây đau mắt đỏ
Đau mắt đỏ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó thường gặp gồm:
- Virus: là nguyên nhân thường gặp của viêm kết mạc có khả năng lây lan, trong đó có Adenovirus.
- Vi khuẩn: có thể gây đỏ mắt, nhiều dử mắt, dử đặc và làm hai mi dính vào nhau.
- Dị ứng: thường liên quan đến các yếu tố như bụi, phấn hoa hoặc các tác nhân gây dị ứng khác. Viêm kết mạc dị ứng không phải là bệnh lây nhiễm.
Việc xác định đúng nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp chăm sóc và điều trị. Vì vậy, người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào triệu chứng đỏ mắt.
Đau mắt đỏ lây qua đường nào?
Đối với các trường hợp viêm kết mạc do tác nhân nhiễm trùng, bệnh có thể lây qua việc tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết của người bệnh.
Một số tình huống làm tăng nguy cơ lây nhiễm gồm:
- Tiếp xúc với nước mắt hoặc dịch tiết của người mắc bệnh.
- Dùng tay chạm vào mắt sau khi tiếp xúc với bề mặt hoặc đồ vật nhiễm dịch tiết.
- Dùng chung khăn mặt, gối, kính và các vật dụng cá nhân.
- Dùng chung thuốc nhỏ mắt.
- Tiếp xúc gần với người bệnh tại gia đình, trường học, nơi làm việc hoặc khu vực đông người.
Thói quen thường xuyên đưa tay lên mắt và vệ sinh tay không đúng cách cũng có thể làm tăng nguy cơ lây truyền.
Triệu chứng đau mắt đỏ thường gặp
Tùy nguyên nhân và mức độ bệnh, người bị đau mắt đỏ có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng sau:
- Mắt đỏ.
- Chảy nhiều nước mắt.
- Cộm, xốn hoặc có cảm giác như có dị vật trong mắt.
- Nhiều dử mắt, mắt có thể dính và khó mở sau khi ngủ dậy.
- Mi mắt sưng nề.
- Ngứa hoặc khó chịu ở mắt.
- Một số trường hợp viêm kết mạc do virus có thể kèm theo sốt, đau họng, ho, mệt mỏi hoặc nổi hạch trước tai.
Nếu xuất hiện đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc tổn thương bất thường trên bề mặt mắt, người bệnh cần được thăm khám để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng hơn.
Khi nào bị đau mắt đỏ cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được kiểm tra nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:
- Đau hoặc nhức mắt nhiều.
- Thị lực giảm hoặc nhìn mờ.
- Sợ ánh sáng.
- Mắt đỏ nhiều hoặc mi mắt sưng nề rõ.
- Xuất hiện màng hoặc giả mạc trong mắt.
- Triệu chứng kéo dài, không cải thiện hoặc ngày càng nặng.
- Đã tự sử dụng thuốc nhỏ mắt nhưng tình trạng không cải thiện hoặc nặng hơn.
- Trẻ nhỏ có biểu hiện bất thường tại mắt khiến gia đình lo lắng.
Đặc biệt, trẻ sơ sinh bị đỏ mắt hoặc có nhiều dịch tiết ở mắt cần được đánh giá y tế sớm, thay vì tự điều trị tại nhà.
Thăm khám chuyên khoa giúp bác sĩ đánh giá nguyên nhân, mức độ viêm, kiểm tra giác mạc và phát hiện những tổn thương cần điều trị.
Vì sao không nên tự mua thuốc nhỏ mắt điều trị?
Không phải trường hợp đỏ mắt nào cũng có nguyên nhân và cách điều trị giống nhau. Việc tự mua và sử dụng thuốc có thể khiến người bệnh dùng sai loại thuốc, che lấp triệu chứng hoặc làm chậm quá trình phát hiện các bệnh lý khác tại mắt.
Đặc biệt, người bệnh không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa được bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Corticoid dùng không đúng bệnh, không đúng liều hoặc kéo dài có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tại mắt.
Bên cạnh đó, không nên dùng chung một lọ thuốc nhỏ mắt giữa nhiều người vì có nguy cơ làm lây nhiễm.
Cách phòng bệnh đau mắt đỏ và hạn chế lây lan
Để giảm nguy cơ mắc và lây truyền đau mắt đỏ, mỗi người nên duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân và hạn chế tiếp xúc với dịch tiết từ mắt của người bệnh:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch.
- Hạn chế dụi mắt hoặc đưa tay chưa vệ sinh lên vùng mắt.
- Không dùng chung khăn mặt, gối, kính và các vật dụng cá nhân.
- Không dùng chung thuốc nhỏ mắt.
- Khi vệ sinh dử mắt, sử dụng vật liệu sạch dùng riêng và rửa tay sau khi thực hiện.
- Giặt khăn mặt, vỏ gối và các vật dụng thường xuyên tiếp xúc với vùng mặt.
- Vệ sinh những bề mặt thường xuyên được chạm vào.
- Hạn chế tiếp xúc gần và dùng chung vật dụng với người đang mắc bệnh.
- Thực hiện hướng dẫn của bác sĩ về sinh hoạt, học tập hoặc làm việc trong thời gian mắc bệnh.
- Không tự ý đắp lá, nhỏ các dung dịch không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng các phương pháp dân gian trực tiếp lên mắt.
Bị đau mắt đỏ nên làm gì?
Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ đau mắt đỏ, người bệnh nên giữ vệ sinh tay và mắt, sử dụng riêng đồ dùng cá nhân và tránh dụi mắt. Đồng thời, cần theo dõi mức độ đỏ mắt, đau mắt và những thay đổi về thị lực.
Nếu triệu chứng nặng, kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, sưng nề nhiều hoặc có giả mạc, người bệnh nên đến chuyên khoa Mắt để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn điều trị phù hợp.
Chủ động bảo vệ đôi mắt trước bệnh đau mắt đỏ
Đau mắt đỏ là tình trạng thường gặp nhưng không nên xem nhẹ. Việc giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế lây nhiễm, không tự ý dùng thuốc và thăm khám chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường giúp người bệnh được xử trí phù hợp và bảo vệ sức khỏe đôi mắt.
Khi có biểu hiện đỏ mắt bất thường hoặc nghi ngờ biến chứng, người dân nên đến chuyên khoa Mắt tại cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và tư vấn điều trị.
